Cómo contar en ingusetio
Entra un número y lealo en palabras en ingusetio.
Visión de conjunto
El ingusetio (ГІалгІай, Ğalğaj) pertenece a la familia de las lenguas caucásicas septentrionales. Lengua oficial de Ingusetia, se habla también en Chechenia, Kazajistán, Uzbekistán y Rusia, y cuenta con alrededor de 400 000 hablantes.
Reglas de numeración del idioma ingusetio
- Las cifras de uno a nueve tienen nombres específicos: цаI (ca`) [1], шиъ (ši’) [2], кхоъ (qo’) [3], диъ (di’) [4], пхиъ (pxi’) [5], ялх (jalx) [6], ворхI (vorh’) [7], бапхI (baph’) [8] e ийц (ijc) [9].
- Las decenas tienen nombres específicos combinando diez y veinte, ya que el idioma ingusetio usa el sistema visegimal: итт (itt) [10], ткъо (tq’o) [20], ткъаь итт (tq’a’ itt) [30] (20 + 10), шовэткъа (šovetq’a) [40] (2*20), шовэткъа итт (šovetq’a itt) [50] (2*20 + 10), кхоэткъа (qoetq’a) [60] (3*20), кхоэткъа итт (qoetq’a itt) [70] (3*20 + 10), деэткъа (djeetq’a) [80] (4*20) y деэткъа итт (djeetq’a itt) [90] (4*20 + 10).
- De once a dieciocho, los números compuestos se construyen escribiendo la cifra de la unidad directamente seguida por la palabra diez: цхьайтта (cḩajtta) [11], шийтта (šijtta) [12], кхойтта (qojtta) [13], дийтта (dijtta) [14], пхийтта (pxijtta) [15], ялхайтта (jalxajtta) [16], вупийтта (vupijtta) [17] y бапайтта (bapajtta) [18]. El número diecinueve es una excepción, dado que es basado en veinte: ткъеста (tq’jesta) [19].
- Los números compuestos de veintiuno a noventa y nueve se construyen con regularidad, escribiendo la decena, y luego la unidad separada por un espacio (ejemplo: ткъаь кхоъ (tq’a’ qo’) [23]). Sin embargo, cuando la decena está basada en veinte (x por veinte más diez), los números de once a diecinueve se usan en lugar de las cifras (ejemplo: ткъаь пхийтта (tq’a’ pxijtta) [35] (20+15), шовэткъе вупийтта (šovetq’je vupijtta) [57] (2*20 + 17)).
- Las centenas y los miles se construyen poniendo la cifra multiplicadora después la palabra correspondiente (бIаь (b`a’) por cien, эзап (ezap) por mil), a excepción de cien y mil: бIаь (b`a’) [100], ши бIаь (ši b`a’) [200], кхо бIаь (qo b`a’) [300], ди бIаь (di b`a’) [400]… y эзап (ezap) [1 000], ши эзап (ši ezap) [2 000], кхо эзап (qo ezap) [3 000], ди эзап (di ezap) [4 000]… Cuando es un número compuesto, los miles se ponen antes de las centenas, las centenas antes de las decenas, y las decenas antes de las unidades (ejemplo: эзап ши бIаьи ткъаь дийтта (ezap ši b`a’i tq’a’ dijtta) [1 234]).
- Un millón se dice миллион (million), y mil millones миллиард (milliard).
Libros
- En inglés
- Ingush Grammar [
], Johanna Nichols, University of California Press (2010) - En francés
- Parlons tchétchène-ingouche : langue et culture [
], Para Partchieva, L’Harmattan (1997)
Lista de números
| 1 – цаI (ca`) 2 – шиъ (ši’) 3 – кхоъ (qo’) 4 – диъ (di’) 5 – пхиъ (pxi’) 6 – ялх (jalx) 7 – ворхI (vorh’) 8 – бапхI (baph’) 9 – ийц (ijc) | 10 – итт (itt) 11 – цхьайтта (cḩajtta) 12 – шийтта (šijtta) 13 – кхойтта (qojtta) 14 – дийтта (dijtta) 15 – пхийтта (pxijtta) 16 – ялхайтта (jalxajtta) 17 – вупийтта (vupijtta) 18 – бапайтта (bapajtta) | 19 – ткъеста (tq’jesta) 20 – ткъо (tq’o) 30 – ткъаь итт (tq’a’ itt) 40 – шовэткъа (šovetq’a) 50 – шовэткъа итт (šovetq’a itt) 60 – кхоэткъа (qoetq’a) 70 – кхоэткъа итт (qoetq’a itt) 80 – деэткъа (djeetq’a) 90 – деэткъа итт (djeetq’a itt) | 100 – бIаь (b`a’) 1 000 – эзап (ezap) un millón – миллион (million) mil millones – миллиард (milliard) |
Enlaces
Otros idiomas soportados
Lenguas soportadas por familias
Los otros idiomas actualmente soportados son demasiado numerosos para estar listados aquí. Por favor, seleccione un idioma en la lista desplegable siguiente o haga un clic en la lista completa de idiomas soportados.